नेपालअखबार,काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन शाहले जलवायु परिवर्तन र युद्धका कारण नेपालजस्ता मुलुकले भोगिरहेको दोहोरो मारबारे अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको ध्यानाकर्षण गराएका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघको ८१औँ महासभालाई शुक्रबार सम्बोधन गर्दै प्रधानमन्त्री बालेनले नेपालले जलवायु परिवर्तनमा न्यून योगदान गरे पनि त्यसको असर भोगिरहेको र आफूले सुरु नै नगरेका युद्ध तथा विश्वव्यापी आपूर्ति अवरोधको असरसमेत नेपालीले व्यहोर्नुपरेको बताएका हुन्।
‘जब नेपालकी एक गरिब किसान मनसुनमा बीउ रोप्न गइन्, मल समयमा पुगेन। जब हामी नयाँ राजमार्गको भुक्तानी गर्न चाहन्थ्यौं, त्यहाँ बिटुमेन (अलकत्रा) थिएन। जब एउटा परिवार साँझको खानाका लागि बस्यो, त्यहाँ पकाउने ग्यासको अभाव थियो,’ प्रधानमन्त्री बालेनले भने।
शाहले एकातर्फ पग्लिँदै गरेका हिमनदी, असफल बालीनाली र बिना चेतावनी आउने बाढीको सामना गर्नुपरेको र अर्कोतर्फ विश्वव्यापी आपूर्ति शृंखलामा आउने अवरोधको भार गरिब देशका मानिसले बोक्नुपरेको बताए।
उनले विश्वले युद्ध र हतियारका लागि बनाएको आपूर्ति प्रणाली र सर्वसाधारणका आधारभूत आवश्यकताका लागि रहेको आपूर्ति प्रणालीबीचको असमानतातर्फ प्रश्न उठाए।
‘अन्तरमहादेशीय मिसाइलहरू समयमा पुग्छन्; बन्दुक र गोलाबारुदले सीमा पार गर्छन्, हरेक बाधा पन्छाउँछन् र समयमै पुग्छन्। तर नेपालको एउटा किसानले आवश्यकताको समयमा बजार मूल्यमा मल वा इन्धन प्राप्त गर्न सक्दैन,’ उनले भने। शाहले विश्वव्यापी प्राथमिकतामाथि प्रश्न उठाउँदै युद्धका लागि आपूर्ति व्यवस्था प्रभावकारी भए पनि खाना र जनजीविकाका आवश्यक वस्तुको आपूर्ति कमजोर भएको बताए।
‘हामीले युद्धका लागि त्रुटिरहित र खानाका लागि भत्किएको आपूर्ति व्यवस्था भएको विश्व बनाएका छौँ,’ उनले भने।
यो समस्या नेपालमा मात्र सीमित नभएको उल्लेख गर्दै शाहले दक्षिण एसियाका अन्य देशले पनि यस्तै समस्या भोगिरहेको बताए।
‘बंगलादेशलाई सोध्नुहोस्, भुटानलाई सोध्नुहोस्, भारतलाई सोध्नुहोस्, मालद्विपलाई सोध्नुहोस्, पाकिस्तानलाई सोध्नुहोस्, श्रीलंकालाई सोध्नुहोस्, हाम्रो क्षेत्रका अन्य कुनै पनि देशलाई सोध्नुहोस्—तपाईंले उही कथा सुन्नुहुनेछ,’ उनले भने।
‘हामीले तताउँदै नतताएको जलवायुको मारमा हामी पर्यौँ र हामीले सुरु नै नगरेको युद्धको मारमा फेरि हामी पर्यौँ,’ प्रधानमन्त्री शाहले अगाडि भने।
उनले संयुक्त राष्ट्रसंघको महासभाको मञ्चले एउटा कुरा स्पष्ट रूपले भन्नुपर्ने बताए।
‘यस मञ्चबाट जे सुकै भनिए पनि, एउटा कुरा स्पष्ट रूपमा भनियोस्—तिर्न इच्छुक देशले किन्न पाउनुपर्छ र जसले ७२ घण्टाभित्र जहाँ पनि हतियार पुर्याउन सक्छ, उसले किसानलाई मर्यादित जीविकोपार्जनका साधनविहीन छोड्नुको कुनै बहाना हुन सक्दैन।’
प्रधानमन्त्रीको सम्बोधनको पूर्णपाठ