नेपालअखबार,काठमाडौं । नेपालीमा एउटा उखान छ, ढिला होस् तर छोरा नै होस् । यस्तै इच्छा शनिबार नेपाल इन्जिनियरिंग कलेज (नेक) दुवाकोट चाँंगुनारायणमा स्नातक तहको इन्जिनियरिंग अध्ययनका लागि प्रवेश परीक्षा दिन आएका विद्यार्थीले गरेका छन् । उनीहरु टाढा होस् तर नेपाल इन्जिनियरिंग कलेजमै पढ्न पाओस् भन्न इच्छा राखेका हुन् ।
नेपाल इन्जिनियरिंग कलेज (नेक) भौगोलिक हिसावले टाढा नै छ । काठमाडौं उपत्यकाको एउटा कुनामा छ यो कलेज । भक्तपुरस्थित चाँंगुनारायण नगरपालिका दुवाकोटमा छ यो कलेज । काठमाडौंबाट झण्डै १०।१५ किलोमिटरको दुरीमा यो कलेज रहेको छ ।
यसो भए पनि यति टाढाको कलेजमा पढ्न भनेर इच्छा राखेर शनिबार प्रवेश परीक्षा दिन आउनेहरुको भीड नै लाग्यो । हामीकहाँं पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्मका विद्यार्थी पढ्न आउँंछन्, कलेजका प्राचार्य सहप्रध्यापक दुर्गाप्रसाद भण्डारी भन्छन् । पुल्चोक इन्जिनियरिंग क्याम्पसपछि इन्जिनियरिंगा दोश्रो प्रख्यात इन्जिनियरिंगको पढाइ हुने भन्छन् उनी आफनो कलेजलाई ।
कलेजमा स्नातक तहको इन्जिनियरिंगमा सात वटा कार्यक्रमहरु छन् । यहाँं सिभिल इन्जिनियरिङ, सिभिल एण्ड रूरल इन्जिनियरिङ, कम्प्युटर इन्जिनियरिङ, आर्किटेक्चर, इन्फरमेशन एण्ड कम्युनिकेशन इन्जिनियरिङ, ईलेक्ट्रिकल एण्ड इलेक्ट्रोनिक्स इन्जिनियरिङ गरी सात वटा कायक्रमहरु सञ्चालनमा रहेको जनाइएको छ ।
धेरै शैक्षिक संस्थाहरु जनसमुदायलाई शिक्षा दिनुका साथै त्यहीबाट आम्दानी गर्ने उद्देश्यका साथ सञ्चालित हुन्छन् तर नाफा नलिने निश्चल उद्देश्यका साथ यस कलेजले अध्ययन अध्यापनको काम गर्दै आएको छ, प्राचार्य भण्डारी भन्छन् । यो जिल्ला प्रशाशन कार्यालय भक्तपुरमा दर्ता भई गैरनाफामूलक रुपमा सञ्चालित कलेज हो । कलेज व्यवस्थापन समितिको अध्यक्षमा हाल चांँगुनारायण नगरपालिकाका प्रमुख जीवन खत्री छन् । शनिबार प्रवेश परीक्षामा पनि उनीसहित सञ्चालक समितिका सदस्य पदाधिकारीहरुसमेत कलेज पुगेर प्रवेश परीक्षामा सहभागी विद्यार्थीको हौसला वढाउन पुगेका थिए ।
कलेजका प्राचार्य भण्डारी यही कारण विभिन्न छात्रबृतिहरु पनि वितरण गर्दै आएको बताउँंछन् । चालू शैक्षिक सत्रदेखि सरकारी सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययन गरेका गरिव, विपन्न छात्रछात्राहरूलाई लक्षित गरी पहिलो पटक छुट्टै समुदाय छात्रवृत्ति समेत प्रदान गरिने भएको उनले जनाए । यसका साथै कलेजले मुलुकका सातै प्रदेशबाट एक÷एक जना गरी सात जना विद्यार्थीलाई पूर्ण छात्रवृत्ति उपलब्ध गराउने पनि उनले बताए ।
कलेज प्रशासनका अनुसार, प्रदेश छात्रवृत्ति अन्तर्गत प्रत्येक प्रदेशबाट चयन भएका एक÷एक जना मेधावी विद्यार्थीलाई १००% शुल्क छुट दिइनेछ । यस छात्रवृत्तिका लागि एसइइ र +२ मा उच्च अंक ल्याएका, आर्थिक रूपले कमजोर, र इन्जिनियरिङ अध्ययनमा गहिरो रुचि भएका विद्यार्थीलाई प्राथमिकता दिइने जनाइएको छ । त्यस्तै, समुदाय छात्रवृत्ति अन्तर्गत सरकारी सामुदायिक विद्यालयमा +२ उत्तीर्ण गरेका विद्यार्थीहरूलाई पनि पूर्ण वा आंशिक शुल्क छुट दिइनेछ । यस कार्यक्रमले ग्रामीण तथा कमजोर वर्गका विद्यार्थीहरूलाई इन्जिनियरिङ शिक्षामा पहुँच बढाउने लक्ष्य राखेको छ ।
कलेजको भना समिति २०२५ का संयोजक रुपेश दही श्रेष्ठले बताए अनुसार, प्रदेश र समुदाय छात्रवृत्ति कलेजको समावेशी नीति र सामाजिक उत्तरदायित्वको अभिन्न अङ्ग हो । यसले राष्ट्रिय समावेशिता र समान अवसर प्रवद्र्धनमा सघाउ पु¥याउँछ, उनले भने ।
शान्त वातावरणमा गुणस्तरीय अध्यययन अध्यापन भइरहेको कलेजले जनाएको छ । त्यसकारण अब इन्जिनियरिङ अध्ययन गर्ने सोच बनाइरहेका विद्यार्थीहरूलाइ नेपाल सरकार शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्रालयद्वारा गठित कलेज सञ्चालक समितिद्वारा सञ्चालित मुनाफारहित सामाजिक शैक्षिक संस्थाका रूपमा स्थापित यस कलेजमा स्नातक तहमा भर्ना खुल्ला रहेको जनाइएको छ । पोखरा विश्वविद्यालयकै उत्कृष्ट कलेज, नेपाल इन्जिनियरिङ काउन्सिलबाट स्थायी मान्यता, १०० भन्दा बढी अनुभवी फुलटाइम फ्याकल्टी, शहरी कोलाहलबाट टाढा, शान्त तथा हरियालीयुक्त वातावरण, आफ्नै सुविधासम्पन्न भौतिक पूर्वाधार, ल्याब, पुस्तकालय तथा रिसर्चका सम्पूर्ण सुविधा, राष्ट्रिय, अन्तराष्ट्रिय एक्सपोजरको सुविधा, स्थानीय तह, प्रादेशिक, सञ्चालक समिति तथा विश्वविद्यालयगत छात्रवृत्तिहरू, काठमाडौं उपत्यका, काभ्रेसम्मको यातायात सुविधा, राष्ट्रिय, अन्तराष्ट्रिय गेस्ट लेक्चरहरूको व्यवस्था, समयानुकूल प्रविधियुक्त शिक्षण विधि, सर्वसुलभ शुल्क, गुणस्तरीय शिक्षा कलेजको विशेषताहरु रहेको जनाइएको छ ।
नेपाल इन्जिनियरिङ कलेज पोखरा विश्वविद्यालयसँग सम्बन्धन प्राप्त स्वशासित संस्था हो, जसले सूचना प्रविधि, सिभिल, कम्प्युटर, इलेक्ट्रोनिक्स लगायत इन्जिनियरिङका विभिन्न शाखामा शिक्षण प्रदान गर्दै आएको छ । कलेज भक्तपुरको चाँंगुनारायण नगरपालिका दुवाकोटमा अवस्थित छ ।
इन्फरमेशन एण्ड कम्युनिकेशनको पढाइ हुने
नेपाल इन्जिनियरिंग कलेज (नेक) दुवाकोट चाँगुनारायण भक्तपुरमा यस वर्षदेखि इन्फरमेशन एण्ड कम्युनिकेशन (सूचना तथा सञ्चार) इन्जिनियरिंगको पढाइ सुरु हुने भएको छ । आइटी एवं एआइलाई प्रभावकारी रुपमा अंगाल्दै यस विधामा दक्ष जनशक्ति उत्पादन गर्ने उद्देश्यले नयाँं विषय थप गरेको कलेजका प्राचार्य सहप्राध्यापक दुर्गाप्रसाद भण्डारीले जनाए । पोखरा विश्वविद्यालयले सम्वन्धित निकायका प्रतिनिधिहरुसँंग व्यापक छलफल गरेपश्चात यो कार्यक्रमलाई यस वषदेखि लागू गरेको उनले जनाए । कलेज पोखरा विश्वविद्यालयबाट सम्वन्धन प्राप्त छ ।
कायक्रमका विभागीय प्रमुख सहप्राध्यापक सचिन श्रेष्ठका अनुसार यो विषय अध्ययन गरेपछि विद्याथीले टेलिकम्युनिकेशनका अलावा आइटी, आइओटी तथा एआइ क्षेत्रमा सैद्धान्तिक तथा व्यवहारिक ज्ञान गर्नेछन् । यसले सोही विधा अन्तगतका सरकारी तथा गैर सरकारी संघसंस्थाहरुमा काम गन पाउने सुनौलो अवसर पाउने उनले जनाए ।
३१ व्षदेखि गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गदै आएको नेकमा शुलभ मूल्यमा यो विषयमा भर्ना आह्वान गरिएको छ । नेक जिल्ला प्रशाशन कायालय भक्तपुरमा दता भइ सञ्चालनमा रहेको गैरनाफामूलक शैक्षिक संस्था हो । यो कलेजमा योसहित कुल सात वटा कायक्रमहरु सञ्चालित छन् ।