नेपालअखबार, काठमाडौं । सामाजिक सञ्जालका पोस्टबाट पैसा कमाउन खोजेको भन्दै अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पविरूद्ध मुद्दा परेको छ।
बुधबार संघीय अदालतमा उनीविरूद्ध मुद्दा दायर भएको अमेरिकी समाचार संस्था एसोसिएटेड प्रेसले जनाएको छ।
आफ्नो सामाजिक सञ्जाल कम्पनी ‘ट्रुथ सोसल’मार्फत सरकारी नीतिसम्बन्धी पोस्ट सार्वजनिक हुनुअघि शुल्क तिरेका ग्राहकलाई विशेष पहुँच दिएर पैसा कमाउन खोजेको आरोपमा ट्रम्प विरूद्ध मुद्दा परेको हो।
उक्त मुद्दा ‘फ्रिडम अफ द प्रेस फाउन्डेसन’ र समाचार संस्था ‘द इन्टरसेप्ट’ले दायर गरेको हो।
अमेरिकी नीति, युद्ध, भन्सारलगायत विषयमा गर्ने पोस्टमा सबै सञ्चारमाध्यम र सर्वसाधारणलाई समान समयमा पहुँच हुनुपर्नेमा शुल्क तिरेका ग्राहकले राष्ट्रपतिको पोस्ट अरूले भन्दा अगाडि हेर्न पाउने गरी व्यवस्था गरिएको आरोप छ।
त्यसरी पैसा तिरेका ग्राहकले पहिल्यै त्यस्ता पोस्ट हेर्न पाउने गरी सुविधा उपलब्ध गराउनु संविधानविपरीत रहेको रिट निवेदकहरूको जिकिर छ।
यसै महिनाको सुरुवातमा सञ्चालनमा आएको नयाँ ‘ट्रुथ एपीआई’ सेवाले वाल स्ट्रिटका वित्तीय कम्पनी तथा ट्रेडरहरूलाई ट्रम्पका बजारमा प्रभाव पार्न सक्ने पोस्ट अरूले हेर्नुअघि नै उपलब्ध गराउँछ।
यसको शुल्क प्रतिमहिना १ लाख डलरसम्म रहेको बताइएको छ।
‘फ्रिडम अफ द प्रेस फाउन्डेसन’का एड्भोकेसी प्रमुख सेथ स्टर्नले भने, ‘राष्ट्रपतिले आफैंले सिर्जना गर्ने समाचारमा प्राथमिक पहुँच बिक्री गरेर आफूले नियन्त्रण गर्ने निजी कम्पनीको फाइदाका लागि पैसा कमाउनु यति स्पष्ट रूपमा भ्रष्ट र असंवैधानिक काम हो कि केही वर्षअघिसम्म यस्तो कुरा कल्पना गर्न पनि कठिन हुन्थ्यो।’
मुद्दामा ‘ट्रुथ एपिआई’ले अमेरिकी संविधानको पहिलो र पाँचौं संशोधन उल्लंघन गरेको आरोप लगाइएको छ।
पहिलो संशोधन अन्तर्गत राष्ट्रपतिको सार्वजनिक टिप्पणीमा सञ्चारमाध्यम र सर्वसाधारणलाई समान सर्तमा पहुँच हुनुपर्ने तथा पाँचौं संशोधनले सरकारी सुविधाका लागि अनुचित सर्त वा शुल्क लगाउन रोक्ने दाबी मुद्दामा गरिएको छ।
रिट निवेदकहरूले अदालतसँग ‘ट्रुथ एपिआई’ सेवा बन्द गर्न ट्रम्प मिडिया एन्ड टेक्नोलोजीलाई आदेश दिन माग गरेका छन्।
साथै, ट्रम्पले आफ्नो सामाजिक सञ्जालमा मात्र सरकारी सूचना विशेष रूपमा सार्वजनिक गर्ने व्यवस्था रोक्न पनि माग गरिएको छ।
ट्रम्प मिडियाले भने आरोप अस्वीकार गरेको छ।
कम्पनीले ट्रेडरहरूलाई छिटो सूचना उपलब्ध गराउने व्यवस्था आफ्नो उद्योगमा सामान्य रहेको बताउँदै मुद्दा राष्ट्रपति ट्रम्पलाई चुप लगाउने प्रयास भएको दाबी गरेको छ।
‘राष्ट्रपति ट्रम्पबाट प्राप्त सूचना असंख्य प्लेटफर्म र समाचार संस्थामार्फत प्रसारित हुन्छ, जसमध्ये धेरैले सदस्यतामा आधारित एपिआई सेवा उपलब्ध गराउँछन्। अब वामपन्थी अभियन्ताहरू अदालतलाई फेरि उनलाई सेन्सर गर्न र हाम्रा सेयरधनीलाई क्षति पुर्याउन गलत रूपमा प्रयोग गर्न खोजिरहेका छन्,’ विज्ञप्तीमा भनिएको छ।
ट्रम्पको ट्रुथ सोसलसँग सम्बन्धित अर्को व्यवस्थालाई लिएर पनि मुद्दामा प्रश्न उठाइएको छ।
ट्रम्पसँग भएको सम्झौताअनुसार ट्रुथ सोसलले उनका पोस्ट अन्य प्लेटफर्ममा जानुअघि ६ घण्टासम्म विशेष पहुँच पाउँछ।
वादीहरूले सरकारी सूचना आफ्नै वेबसाइटमा मात्रै विशेष रूपमा पोस्ट गर्ने अभ्यास रोक्न पनि अदालतसँग माग गरेका छन्।
ट्रम्प ट्रम्प मिडियाका सबैभन्दा ठूलो सेयरधनी हुन्। ट्रस्टमार्फत कम्पनीको ४० प्रतिशतभन्दा बढी सेयर उनीसँग रहेको छ।
नयाँ एपिआई सेवा सुरु हुनुअघि नै नैतिकतासम्बन्धी निगरानी गर्ने संस्थाहरूले राष्ट्रपतिको पदलाई व्यक्तिगत आर्थिक लाभका लागि प्रयोग गर्न खोजेको भन्दै ट्रम्पको ट्रुथ सोसल गतिविधिको आलोचना गर्दै आएका थिए।
ट्रम्पको व्यवसायिक गतिविधिमाथि यसअघि पनि यस्तै प्रश्न उठ्दै आएका छन्, विशेषगरी क्रिप्टोकरेन्सीसँग सम्बन्धित उनका व्यवसायलाई लिएर।
यसै वर्ष ट्रम्पले बुझाएको अनिवार्य वार्षिक वित्तीय विवरणअनुसार गत वर्ष उनले नयाँ क्रिप्टो व्यवसायबाट १ अर्ब डलरभन्दा बढी आम्दानी गरेका थिए।
तीमध्ये केही व्यवसाय उनकै प्रशासनले नियमन गर्ने क्षेत्रसँग सम्बन्धित छन्।
पुनः राष्ट्रपति निर्वाचित भएपछि ट्रम्पसँग जोडिएका अन्य डिजिटल वित्तीय गतिविधिले पनि ठूलो रकम आकर्षित गरेका छन्।
उनको डिजिटल वित्त कम्पनी ‘वर्ल्ड लिबर्टी फाइनान्सियल’मा संयुक्त अरब इमिरेट्सको सरकारसँग सम्बन्धित कम्पनीले ५० करोड डलर लगानी गरेको थियो।
त्यस्तै, ट्रम्पसँग सम्बन्धित विशेष ‘मिमे कोइन’को सयौं मिलियन डलर बराबरको बिक्री उनका समर्थक तथा सम्भावित रूपमा संघीय सरकारबाट लाभ लिन खोज्ने व्यक्तिहरूलाई गरिएको थियो।
त्यसमध्ये संघीय मुद्दा सामना गरिरहेका एक अर्बपतिले पनि त्यस्ता क्वाइन खरिद गरेका थिए; उक्त मुद्दा पछि रोकिएको र अन्ततः टुंगिएको थियो।
यसबीच ट्रम्प मिडियाको आर्थिक अवस्था कमजोर हुँदै गएको भनेर एपीले लेखेको छ।
कम्पनीले प्रत्येक त्रैमासिकमा सयौं मिलियन डलर गुमाइरहेको छ भने यसको सेयर मूल्य सार्वजनिक कम्पनी बनेको केही समयपछि पुगेको ६२ डलरको स्तरबाट घटेर १० डलरभन्दा तल झरेको छ।
यस्तो अवस्थामा राष्ट्रपतिको पोस्टमा छिटो पहुँच बिक्री गर्ने नयाँ व्यवसाय सुरु गरिएको हो।