साहित्य \कला

पुरुषोत्तम पौडेल ,। हेटौडा क्रान्ती कुमार अहिले हाम्रो देशको चर्चित नाम हो । अहिले देशमा वहाको विशेष हाली मुहाली छ । देश भरी क्रान्ती कुमारका गाडी गुडिरहेका छन । हेलिकोप्टर उडिरहेका छन । रेल हुईकी रहेका छन । पानी जहाजमा झण्डा फहराई रहेको छ । चार्टर विमान समेत नियमित छन । क्रान्ती कुमारको झण्डा वुलन्द छ । चारै तिर प्रशंसा मात्र छ । यत्र तत्र सर्वत्र क्रान्ती गीत गुञ्जायमान छ । विशुध्द नया संसार । विशुध्द नया जीवन । आखिर क्रान्तिकुमार न हो । हरेक सवरीमा क्रान्ती कुमार कै चर्चा छ । क्रान्तीकुमारको तरिका पनि गज्जब छ नी । डोटीमा डोटेली भएर । पोखरा मा पोख्रेली भएर । सिन्धुपाल्चोकमा फुर्के धोती लाएर । लमजुङमा भाङ्ग्रो भीरेर मन्द मुस्कान सहित क्रान्ती कुमारका स्वर लहरीहरू गुन्जी रहेका हुन्छन । देशमा राजनीतिक क्रान्ती सकियो । अव आर्थिक क्रान्ती गर्ने हो । आर्थिक क्रान्ति गर्नकै निम्ती जनताले मलाई ...

किवता थुक्क तिम्रा पापी आँखा के सोच्छौ तिमी आफूलाई के भन्नु खै भट्टिमा मति बुझाउनेलाई मातले मातिएको स्वर्थीलाई बेतालमा पालग जस्तै हिड्नेलाई ।। मानवता हराएको पशुलाई गर्भ देखि चुलो सम्म सुरक्षित रहन दिएनौ नारीलाई रंगमन्चको नाट्य शालामा रमाउन खोज्नेलाई यौवनको भेलमा बगदै हिड्नेलाई ।। सडकका पत्थरहरुले ठोक्न मन छ तिमीलाई सरेआम शुलि चढाउन मनछ तिमीलाई वायु मण्डलमा पुराउन मनछ तिमीलाई थुक्क तिम्रा पापी आँखा भन्दै थुक्न मनछ तिमीलाई ।। जैनव खातुन...

पुरुषोत्तम पौडेल , हेटौडा । हामी कम्युनिष्ट पार्टीमा लाग्दा सामन्तवाद तथा दलाल नौकरशाही पुजीवादलाई नेपाली जनताको मुख्य शत्रु भनेर पढाइएको थियो । सामन्तवादलाई वुझ्न हामीलाई खास कठिनाइ थिएन । गाऊ गाऊमा सामन्तहरूको रजधज तथा शोषण व्याप्त थियो । अझ तराईमा त सामन्तहरूको बिगबिगी भएकोले सजिलै वुझिन्थ्यो । दलाल तथा नौकरशाही पुजीपतीहरूलाई वुझ्न निक्कै समय लाग्यो । आजकल भने दलाल तथा नौकरशाही पुजीपतीहरूको वजार अली गरम भएको देखिन्छ । देशको पुजीवजार र लगानीको क्षेत्रलाई उनिहरूको सिधै नियन्त्रण गर्न थालेको देखिन्छ । अरू त अरू राज्यले लगाऊने ठेक्का पट्टामा समेत दलाल पुजीपतिहरूले हातको सफाई गरेको चर्चा हुन थालेको छ । त्यसैले होला अहिले दलाल पुजीपती वर्गलाई नेपाली समाजको परिवर्तनको प्रमुख वाधाको रूपमा हेर्न थालीएको छ । हामी किशोर अवस्था देखी नै राजनीतिमा समाहित भयौ । सुरू देखी नै ‘दलाल पुँजीवाद’ को ठाडो विर...

सल्मा बेगम, काठमाडौं । नेपाली समाजमा धेरै नै प्रचलित भनाइ छ रक्तदान जीवनदान ,आवश्यक्ता पनि तपाईंको शरीरमा बग्ने रगतको केही थोपाले अरु कसैको जीवन बचाउनु नै उनलाई जीवन दान गर्नु सरह हो। केही पनि कुरा दान गर्नु आफैमा पुन्यको काम हो त्यो भन्दा पनि ठुलो कुरा हो रगत दान गर्नु र अरु कसैकी जीवन बचाउनु । रक्तदान गर्नु एक सामाजिक कार्य हो जुन स्वास्थ ब्यक्तिले स्वैच्छिक र स्वस्फूर्त रुपमा नि शुल्क आफ्नो शरीरमा भएको रगतको केही मात्रा आवश्यता परेका ब्यक्तीलाई मेडिकल प्रयोजनको निम्ति दिने गर्दछ्न। नेपालमा धेरै जसो होलब्ल्ड दान गर्ने गरिन्छ जस्मा रगत भित्ररहने सम्पुर्ण पदार्थलाई लिइन्छ। नेपालमा धेरै जसो बिरामीहरु रगतको अभावमा मृत्युुबरण गर्न पुग्छन। विशेष गरि अप्रेसन कक्ष ,क्यान्सर बिरामी, सुत्केरी या प्रसबको समय,त्यस्तै कुनै सडक दुर्घटनामा परेर घाइते भएका बिरामीहरुको लागि रगत जरुरत पर्दछ। रगत कुनै प्रय...

पुरुषोत्तम पौडेल, वारा  । " चोर चोर मौसियात भाई "। भोजपुरी भाषाको एउटा उखान हो । अर्थात सवै चोरहरू आमा-सानीमाका छोराहरू जस्तै हुन्छन । आमा र सानीमाका छोराहरू भन्नुको अर्थ दाजुभाइ हुन । केही केही विषयमा सामान्य विवाद झगडा होला । लेनदेनमा कहिले काही ठाकठुक पर्ला तर भागवण्डा मिलेपछि खेल खत्तम भइहाल्छ । भागवण्डा नमिल्दाको विवाद र झगडाले मुलुकको तरक्की हुने वाला छैन । अझ भनौ, हामीले पार्टीको नाम जेसुकै राखौ । निती सिध्दान्त जति सुकै राम्रो वनाऔ । यदी हाम्रो व्यवहार पार्टीको नाम र निती सिद्धान्त अनुसारको वनाउन सकेनौ भने कुनै अर्थ राख्दैन । हाम्रो सिद्धान्त अनुसारको व्यवहार भएन भने केही काम लाग्दैन । हाम्रो काम गराइले आधारभूत जनताको सेवा गरेन भने पार्टीको नाम र सुन्दर सिध्दान्त अनी नेताजीको खाइलाग्दो व्यक्तित्वको पनि कुनै अर्थ हुदैन । मुल कुरा त हामी सेवा कस्को गरि रहेका छौ भन्ने नै हो । राजनिती...

नेपाल अखबार, पोखरा । अन्तर्राष्ट्रिय नेपाली साहित्य समाज (अनेसास) वासिङ्टनका बोर्ड अफ ट्रष्टी सदस्य तीर्थराज अधिकारीको साधनाको स्वर्णवर्ष लिपिबद्ध गरिने भएको छ । अनेसास केन्द्रीय कार्य समितिले अधिकारीले साधना थालेको ५० वर्ष पुगेको सन्दर्भ पारेर उनी बारेमा भए गरेका अनुसन्धान र लेखिएका आलेखको एकीकृत कृति प्रकाशन गर्न लागेको हो । २००३ कार्तिक ३० गतेका दिन पिता नारायणदत्त अधिकारी र माता रूक्मिणा अधिकारीको कोखबाट लमजुङ चन्द्रेश्वर–७, दुराडाँडामा जन्मेका अधिकारी २०२६ सालदेखि निरन्तर साधनामा क्रियाशील छन् । दर्जनको संख्या काव्यकृति प्रकाशन गरेका अधिकारीका जूनकीरी (कविता–२०५३) ऐना (कविता–२०५७), तीन लय ः तेह्र गीत (२०६०) झटारो (मुक्तक–२०७०) यो कसको हात हो ? (कविता–२०७०) झटारो (अङ्ग्रेजी मुक्तक–२०७२) बिरिमफूल (मुक्तक–२०७३), लमजुङको सम्झना (भीसीडी), माया (आधुनिक गीतिएल्बम–२०७४) र जूनका टुक्राहरु (अङ्...

नेपाल अखबार, काठमाडाैं। पहिलोपटक अन्तर्राष्ट्रिय इलामेली भर्चुअल साहित्यिक भेटघाट कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । अन्तर्राष्ट्रियस्तरको यस कार्यक्रममा नेपाललगायत भारत, अमेरिका, क्यानडा, हङकङ, दुबई, कोरिया, बेल्जियम आदि देशहरुमा रहेका चार दर्जन बढी इलामेली स्रष्टाहरुले हिजो २०७७ भदौ २० गते भर्चुअल प्रविधिमार्फत कविता वाचन गरेका थिए । विश्वका विभिन्न देशहरुमा रहेका इलामेली समाजहरुको संयुक्त आयोजनामा सम्पन्न सो कार्यक्रमको संयोजन इलाम विकास समाज काठमाडौंले गरेको थियो । कार्यक्रममा इलाम विकास समाजका अध्यक्ष राधेश्याम लेकालीले कार्यक्रमको उद्देश्य र महत्वमाथि प्रकाश पार्दै समाजको आगामी कार्यक्रमबारे जानकारी गराएका थिए । कार्यक्रममा इलाम समाज प्रदेश न. १ का अध्यक्ष कृष्ण शाहले धन्यवाद ज्ञापन गर्दै ग्लोबल मिट कार्यक्रमबारे बताएका थिए । यसैगरी सोही समाजका सचिव अर्जुन भट्टराई र सदस्य पुष्पा खनालले कार्य...

 रहमतुल्ला मिया , गाेर्खा । कोभिड-१९,शब ब्यवस्थापन र बुटवल घटना चिनको उहान प्रान्तबाट शुरु भएको कोभिड-१९ हाल विश्वका २१७ देश सङ्गै नेपालमा पनि यसको प्रभाव दिनानुदिन बढ्दै गएको छ।चैत बैशाख तिर सरल रुपमा देखिएता पनि अहिले एकदमै कडा र सकृय अवस्थामा देखिएको छ। यसलाइ सबै मिलेर नियन्त्रण गर्न सकिएन भने भयावह स्थिती पनि आउन सक्छ।अहिलेनै अस्पतालका वार्ड,आइसियु भरिभराउ छन भने सरकार योजनाबद्द रुपमा प्रस्तुत हुन सकिरहेको छैन। कोरोनाको विशेषता तथा यसबाट बच्न बचाउनका लागि विभिन्न देशका विभिन्न बिज्ञहरुले भिन्नाभिन्नै कुराहरु गरिरहेता पनि ३ वटा कुरामा भने सबै सहमत रहेका छन। १.सामाजिक दुरि कायम गर्ने। २.मास्कको प्रयोग गर्ने। ३.साबुनपानीले हात धुने वा स्यानिटाइजर प्रयोग गर्ने। नेपालमा अझै पनि अधिकांस मानिसहरु कोरोनालाइ हेपिरहेका छन,हल्का रुपमा लिइ ठूलो भुल गरिरहेका छन। तसर्थ WHO का नियमहरु कडाइका साथ पालन...

नेपाल अखबार, काठमाडौं । राष्ट्रकवि माधव प्रसाद घिमिरेको मंगलबार  निधन भएकाे छ । उनको कपुरधारास्थित निवासमै साँझ निधन भएको पारिवारिक स्रोतले पुष्टि गरेको छ । स्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएपछि राष्ट्रकवि घिमिरे केही महिनायता घरमै उपचाररत थिए । घिमिरेको जन्म १९७६ असोज ७ गते लमजुङ जिल्लाको पुस्तुन गाउँमा भएको थियो । उनलाई स्वच्छन्दतावादी भावधारा र परिष्कारवादी शैली भएका कुशल नेपाली साहित्यकार कवि र गीतकारका रुपमा चिनिन्छ । घिमिरेको अन्त्येष्टि  बुधबार गर्ने तयारी भएको छ ।...